Đền Đồng Bằng và truyền thuyết về Vua Cha Bát Hải

Đền Đồng Bằng còn được biết đến với tên gọi là đền thờ Đức Vua Cha Bát Hải hay đền Đức Vua. Đây là khu di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng thuộc địa phận xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình. Với những giá trị tâm linh quý giá, từ lâu đền Đồng Bằng đã là điểm đến du lịch, hành hương chiêm bái nổi tiếng cả nước gắn liền với sự tích hiển thánh của Vua Cha Thủy Phủ.

Do tình hình .dịch .bệnh phức tạp, nhiều thanh đồng đạo quan cùng các con nhang đệ tử không thể về bái yết cửa Cha cửa Mẹ khiến lòng bề bộn không yên. Hiểu được cảm giác đó, từ tháng 5/2021 Oản Cô Tâm nhận gửi đồ lễ về cửa đền và nhờ thủ nhang kêu cầu vái vọng theo ý nguyện của gia chủ. Để được tư vấn chi tiết hơn, vui lòng gọi đến hotline 03 4545 5959 hoặc nhắn tin zalo đến Oản Cô Tâm.

Thuyết minh về Vua Cha Thủy Phủ và thần tích đền Đồng Bằng

Sự tích đền Đồng Bằng gắn liền với sự hiển linh của Vua Cha Bát Hải được lưu truyền dưới câu chuyện sau: Vào thời Hùng Vương thứ 18, nhân dân vùng duyên hải nước Văn Lang bấy giờ còn rất thưa thớt, làm nghề chài lưới và nông tang. Tương truyền, vùng đất An Lễ khi xưa có dòng sông Vĩnh Cổ (ngày nay là sông Đồng Bằng) là nơi sinh sống của nhiều loài thủy quái, thuồng luồng, giao long. Hai bên bờ sông là cư dân sống với nghề nuôi tằm dệt vải, khai khẩn bãi bồi canh tác cùng với việc chài lưới đánh bắt tôm cá qua ngày.

Xem thêm: Sự tích Đức Thánh Tản Viên và truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh.

Ngày ấy, có một đôi vợ chồng là Phạm Túc và Trần Thị là người sống tại vùng Trang An Cổ (Thụy Anh – Thái Bình ngày nay) cũng đã lớn tuổi mà vẫn chưa có con. Một ngày, khi ông bà đang ngược dòng đánh cá trên dòng sông Vĩnh, đền vùng Trang Hoa Đào (vùng An Lễ ngày nay) thì tình cờ gặp một cô gái nhỏ, liền đón về nhà nuôi và đặt tên là Qúy Nương. Khi cha mẹ nuôi qua đời, nàng tận tâm hương khói báo hiếu và không màng hôn sự. Một lần khi ra bờ sông tắm thì bỗng nước động dữ dội, một con Hoàng Long hiện ra siết chặt lấy nàng. Một lúc sau thì sóng yên biển lặng, Hoàng Long biến mất và Qúy Nương thấy mình đã nằm trên bãi sông. Một thời gian sau, nàng phát hiện mang thai và về vùng Hoa Đào Trang sinh sống. Đúng 13 tháng sau, nàng hạ sinh ra một bọc phát ra ánh hào quang. Qúy Nương sợ hãi bèn thả cái bọc xuống dòng sông Vĩnh và được một người cất vó bên sông vớt được. Khi rạch bọc ra, ông kinh hãi thấy từ trong bọc chui ra 3 con Hoàng Xà đầu Rồng mình Rắn – là con của Lạc Long Quân. Con lớn nhất là Thái tử Giao Long vượt sông lên bờ ẩn náu trong một giếng nước gần đó, còn hai con còn lại bơi theo dòng nước dạt về nơi khác. Vào đêm đấy, người dân Hoa Đào Trang nghe thấy tiếng vang động rằng “Ta là con Long Quân, khi có giặc sẽ giúp Vua Hùng diệt giặc”. Rồi sau đó, nhân dân vùng lập miếu thờ tại nơi có cái giếng, từ đó hương khói cầu “phong đăng hòa cốc” thấy rất linh nghiệm.

Xem thêm: Sắm lễ dâng về đền Trình của đền Đồng Bằng – nơi thờ Quan Lớn Đệ Bát linh thiêng Tứ Phủ.

Bấy giờ, Hùng Duệ Vương đã đến tuổi kỳ lão (60 tuổi) mà vẫn chưa có con trai nối dõi. Hai người con gái của Vua là Mỵ Nương công chúa lấy Tản Viên Sơn Thánh (tức Sơn Tinh), còn Tiên Dung công chúa kết duyên cùng Chử Đồng Tử rồi tu tiên biệt tích. Vua rất phiền lòng khi có nhiều thế lực đang nhăm nhe ngôi vàng chưa có người kế vị. Vua cũng đã nhiều lần gợi ý trao vương miện cho Sơn Thánh nhưng ngài quyết không nhận mà chỉ khi đất nước có hữu sự mới về Triều giúp vua Cha còn khi yên sự Ngài lại về chốn Tản Viên tu luyện thành đạo chứ không màng quan tước. Trong số những thế lực nội bộ đang nhòm ngó ngai vàng có Thục Vương (nguyên gốc là người Trung Nguyên di cư xuống phía Nam lâu dần thành dân Bách Việt). Thục Vương, trước là người bị Vua khước từ mong muốn cưới Mỵ Nương làm thiếp, liền lựa thời cơ hợp sức cùng quân ngoại bang thôn tính Lạc Việt. Hùng Duệ Vương hết sức lo lắng và mời Sơn Thánh về Kinh hiến kế, sau đó theo lời Sơn Thánh mà sai sứ giả về Hoa Đào Trang dụ triệu kỳ nhân. Được nhân dân trong vùng mách bảo có Giao Long sống ẩn mình dưới giếng cạn, sứ giả liền tới nơi xướng truyền sắc chỉ. Ngay sau đó, một chàng trai khôi ngô tuấn tú hơn người hiện ra. Chàng trai tâu rằng nhận lệnh Vua và triệu tướng trong 10 ngày rồi xuất quân trên cả 8 cửa biển nước Nam, hứa 3 ngày sau giặc sẽ tan. Chàng trai đó chính là Vĩnh Công (là hiện thân của Vua Cha Bát Hải).

Đúng như lời hẹn, sau khi xuất quân đánh giặc được 3 ngày, Vĩnh Công và các tướng giành thắng lợi trở về, được Vua phong là “Vĩnh Công nhạc phủ thượng đẳng thần”. Công đức của Vĩnh Công trong trận chiến là rất lớn, khiến Vua Hùng nể trọng. Không chỉ vậy, Vĩnh Công vừa cùng các Quan giữ yên 8 cửa biển Lạc Việt, vừa về Hoa Đào Trang khai dân lập ấp, chia vàng Vua ban cho dân làm vốn canh tác, dạy họ làm ăn, sinh hoạt cộng đồng và được nhân dân vùng Hoa Đào Trang hết lòng tôn kính. Một ngày, Vĩnh Công mời hương lão đến dinh thất của mình (tương truyền là đền Đồng Bằng hiện nay) nói lời từ biệt rồi vâng mệnh về chầu Vua Cha Lạc Long Quân. Vua Hùng biết tin vô cùng thương xót, liền cấp tiền tang lễ và tu sửa dinh thất thành đền để tự thờ Ngài. Ngôi đền này ngày nay chính là đền Đồng Bằng. Ngày hóa của Vĩnh Công là vào tháng 8, bởi vậy dân gian mới lưu truyền đến ngày nay câu “Tháng 8 giỗ Cha, tháng 3 giỗ Mẹ” để nói về Hội tháng 8 ở đền Đồng Bằng – ngôi đền thờ vị Vua Cha Thủy Phủ mang tên Vĩnh Công Đại Vương.

Sau này, dân gian vẫn còn lưu truyền truyền thuyết rằng “Tam kỳ linh ứng” trong hiệu của Đức Vua Bát Hải là để nói về 3 lần ngài phát tích hiển linh, trong đó có lần phát tích là Vĩnh Công Đại Vương như trên. Còn lần thứ hai, Ngài hiển linh trong hình tượng Vua Ngô Quyền đánh quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng. Lần thứ ba, Ngài hóa thân thành Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn 3 lần đánh thắng quân Nguyên – Mông.

Sự tích đền thờ Vua Cha Bát Hải

Tục truyền, ban đầu đây là ngôi miếu nhỏ được khởi dựng trên vùng đất rộng tại trang Đào Động (̣vùng Đồng Bằng ngày nay) vào đời vua Hùng Vương thứ 18 (vua Duệ Vương). Lúc này, nước nhà bị giặc Thục xâm lấn, song thế giặc quá mạnh khiến quân triều đình không chống đỡ nổi. Triều Đình đã lập đàn triệu Linh Sơn Tú Khí về giúp sức dẹp giặc. Thủy thần làng Đào Động (tức Vua Cha Bát Hải Động Đình) đã hiển linh phò Vua dẹp tan giặc giữ và có công đầu trong việc lập ra 8 trang Đào Động. Đất nước thái bình, Ngài được sắc phong “Trấn Tây An Nam Tam Kỳ Linh Ứng – Vĩnh Công Đại Vương Tối Thượng Đẳng Linh Thần”. Từ đó đền trở thành nơi địa linh thờ Ngài được cả nước hướng vọng.

Vùng đất xây dựng đền trước kia có tên là trang Đào Động, một trong những phòng tuyến quân sự, đóng quân và luyện tập thủy chiến binh nhung nhà Trần vào thế kỷ 13. Cũng là nơi ghi dấu khí thế hào hùng oanh liệt của quốc gia trong kháng chiến chống giặc. Trước khi xung trận, Hưng Đạo Đại Vương cùng các tướng về dâng hương cửa đền cầu nguyện âm phù. Sau ba lần đại thắng quân Nguyên – Mông, nhà Trần đã quay lại đền đầu tư tôn tạo.

Đền Đồng Bằng hiện nay đang thờ ai?

Đền là nơi thờ Đức Vua Cha Bát Hải Động Đình, người có công giúp Vua Hùng đánh giặc ngoại xâm, phù dân vệ quốc. Từ cuối thế kỷ XIII, khu vực thờ tưởng niệm Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và các tướng nhà Trần có công lãnh đạo nhân dân làm nên chiến thắng ba lần đánh quân Nguyên – Mông cũng được xây dựng tại quần thể di tích này. 

Kiến trúc mang đậm giá trị tâm linh 

Đền Đồng Bằng mang nét uy nghiêm nổi bật giữa quần thể di tích trang nghiêm bao gồm các ngôi đình, miếu chùa, đền điện,… gọi là 6 phủ cùng nằm trên địa phận xã An Lễ. Ngoài đền chính là đền Đức Vua còn có và 5 đền khác là đền Sinh, quan Đệ Nhất, quan Đệ Nhị, quan Đệ Tam, quan Điều Thất, quan Đệ Bát. Cách đó không xa là đền thờ Đức Thánh Trần (Trần Hưng Đạo Đại Vương) và các danh tướng.

Đền Đồng Bằng được coi là công trình kiến trúc lớn thuộc vào bậc nhất quốc gia với 13 toà, 66 gian cùng kết cấu tiền nhị hậu đỉnh liên hoàn khép kín. Kiến trúc đền cũng bị ảnh hưởng bởi phong cách vùng Huế những năm đầu thế kỷ, được ví như một bảo tàng mỹ thuật với những chạm khắc tinh xảo, thâm nghiêm kỳ vĩ như một cung đình phong kiến thời thịnh trị.

Cổng đền thiết kế theo kiểu vọng lâu tam tòa đời Nguyễn gồm Đông Môn Đại, Tây Môn, Tiền Môn, nằm đối diện hồ bán nguyệt phía trước cổng. Bước qua cổng tam quan, du khách đã đi vào sân chính nội tự, là nơi tổ chức đại lễ tế công đồng trong những ngày lễ trọng, cũng như là nơi tổ chức các chiếu chèo trong lễ hội xưa. Toàn bộ khu đền chính rộng tới 20.500m2, riêng diện tích nội tự là 6.000 m2.

đền vua cha bát hải thái bình
Kiến trúc trong đền Đồng Bằng

Trong đền vẫn còn lưu giữ được nhiều đồ tế khí tại thời Lý và trước thời Lý. Các bài vị và những công trình kiến trúc đồ gỗ độc đáo như cuốn thư, hoành phi, câu đối, đại tự… hình thức vẫn còn khá nguyên vẹn. Trong phủ điện thờ, ngày đêm không ngớt tiếng đàn hát của các đội chầu văn. 

Năm 1986, di tích lịch sử văn hóa đền Đồng Bằng đã được Bộ Văn Hóa công nhận và cấp bằng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.

Một số kinh nghiệm dâng lễ 

Đường đi đền Đồng Bằng từ Hà Nội

  • Với xe khách:

Xe khách đi tới đền Đồng Bằng Quỳnh Phụ Thái Bình có tại nhiều bến xe lớn tại Hà Nội. Nếu quý khách gần bến xe Mỹ Đình, bạn có thể bắt xe khách (vd: nhà xe Hà Thi) vào các buổi sáng sớm chuyến 6h30, 7h, 7h20. Còn nếu xuất phát từ bến xe Gia Lâm, bạn bắt xe chặng Thái Bình – Hà Nội (vd: nhà xe Hải Âu) . Xe trả khách tại chân cầu Vật. Bạn xuống xe và đi bộ xuống đền chỉ cách 200m.

  • Phương tiện cá nhân (chặng đường khoảng 98km và thời gian di chuyển khoảng 2h – 2h30)

Tại trung tâm Hà Nội, quý khách có thể đi theo đường QL1A ra cao tốc Hà Nội, Hải Phòng. Tiếp tục đi theo lối về TP.Hải Dương vào QL38B. Đi tới QL20A/DT392 rồi rẽ vào đường Trục Bắc Nam. Tới Nguyễn Quang Cáp/DT216/DT455 bạn tiếp tục đi thêm khoảng 6km là tới đền.

Đường thứ 2, du khách có thể đi theo ĐCT Hà Nội – Pháp Vân – Cầu Giẽ/ CT 01 ra QL 21B/ Đại lộ Thiên Trường tp Nam Định ra QL 38B – QL 10 là tới đền Vua Cha Bát Hải.

Kinh nghiệm sắm lễ

Hằng năm, không chỉ vào mùa lễ hội mà cả trong những ngày thường vẫn có rất nhiều người dân đến lễ bái, tưởng nhớ công ơn của người anh hùng và các đấng thần linh. Hành hương tới đền Đồng Bằng, ai ai cũng mang lòng thành kính khi hướng về Đức Vua Cha. 

đền đồng bằng quỳnh phụ thái bình
Dâng lễ đền Đồng Bằng

Cũng chính vì điều đó mà khi tới đền Đồng Bằng, người ta hay sắm sửa những đồ lễ chỉn chu, đầy đủ nhất để cầu tài lộc, cũng như  chiêm bái và thưởng ngoạn cảnh đẹp nơi đây. Người dâng lễ có thể đặt lễ chay hoặc lễ mặn tùy tâm. Lễ chay gồm: hương, hoa tươi, quả chín, phẩm oản, xôi chè. Lễ mặn gồm: gà, giò, trầu cau, rượu… Trong đó, oản lễ là vật phẩm dâng lễ ý nghĩa nên có trong mâm cỗ cúng.

Oản lễ đã là vật phẩm dâng cúng từ đời cha ông ta đến nay. Hiện tại, nhiều nghệ nhân làm oản đã biến hóa sáng tạo những quanh oản nhỏ xinh đơn giản thành những mẫu oản lễ Tài Lộc thiết kế thẩm mỹ, tinh tế mà vẫn giữ nguyên phần hồn linh thiêng của thứ bánh dân tộc.

Xem thêm: Hướng dẫn cách chọn oản tài lộc thắp hương, dâng lễ thành kính

Tuy Oản lễ có nhiều màu sắc và hình dáng nhưng oản dâng Vua Cha Bát Hải nên có màu trắng. Bởi Ngài là Đức Vua Cha đứng đầu miền Nước trong 4 miền và màu trắng là màu sắc đại diện. Oản cô Tâm xin giới thiệu mẫu Oản ngọc thích hợp dâng đền Đồng Bằng để quý khách tham khảo:

Oản Tài Lộc 122
Oản lễ tạo có hình màu trắng dâng Vua Cha tại đền Đồng Bằng

 

Oản Tài Lộc 128
Oản Tài Lộc được trang trí cầu kỳ thể hiện lòng thành kính

Oản cô Tâm là đơn vị chuyên về Oản lễ Tài Lộc dâng lễ đền Đồng Bằng và các đền, chùa cũng như bàn thờ gia tiên. Tại đây, quý khách có thể đặt mua những mẫu oản lễ thiết kế sáng tạo, mới lạ và tinh xảo đến từng chi tiết và nhận được tư vấn nhiệt tình về sản phẩm. Ngoài ra, chúng tôi còn cung cấp phụ kiến làm oản với cam kết chất lượng cao

Lễ hội đền Đồng Bằng

Vào ngày 20/8 âm lịch thường năm, người dân bản địa và du khách thập phương lại nô nức đổ về đền Đồng Bằng dâng hương tưởng nhớ và  tham dự lễ hội truyền thống nơi đây. Lễ hội này đã được vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vào năm 2016, mang ý nghĩa rất lớn đối với đời sống tinh thần và văn hóa tín ngưỡng của nhân dân vùng đất Quỳnh Phụ, Thái Bình, từ tục thờ thủy thần đến thờ Cha, thờ Mẹ, thờ Anh hùng dân tộc và Anh hùng văn hóa.

Đến với lễ hội đền Đồng Bằng, du khách hành hương được tham dự phần lễ bao gồm lễ rước của các đền Mẫu Sinh, Quan Đệ Nhất, Quan Đệ Nhị, Quan Đệ Tam, Quan Điều Thất, Quan Đệ Bát về đền Vua Cha Bát Hải. Sau đó là lễ dâng hương, rước bài vị, khai chiêng, máu trống mở hội. Phần hội được tổ chức đông vui, náo nhiệt với hàng loạt trò chơi dân gian đặc sắc như bơi chải, kéo co, cờ tướng, đấu vật, chọi gà….Một phần lễ hội đền Đồng Bằng:lễ hội đền đồng bằng

Văn thờ Đức Vua Cha Bát Hải Động Đình

Đệ tử vọng bái khấu đầu

Thần tiến văn chầu cửa phủ Thái Ninh

Phủ Thái Ninh trong miền Phụ Dực

Danh tiếng đồn náo nức gần xa

Động Đình sông vắng ngã ba

Tối linh thượng đẳng trên toà uy nghi

Đôi bên ngựa phục voi quỳ

Phượng thì đua múa, hạc thì chầu lên

Trước án tiền nức mùi hương xạ

Trên đền hương khói toả vân long

Chữ rằng: “Vạn tuế thánh cung”

Quy mô lồng lộng, cửa rồng nguya nga

Dưới sông lác đác chèo qua

Buồm giương thuận gió ắt là Tiêu Tương

Cảnh lạ nhường cây chầu uốn éo

Lá dầm khê yểu điệu màu xanh

Bốn bề sơn thuỷ bao quanh

Gần xa đều đến phục tình làm tôi

Địa linh chiếm lấy một ngôi

Thiên hạ tái hồi về phục Đại Vương

Minh đường sơn thoải đại giang

Đôi bên huyền vũ cảnh càng thanh tao

Kẻ anh hào gần xa đều đến

Cầu việc gì ứng nghiệm linh thông

Có khi hoá vũ hành phong

Phép thiêng rẽ nước giao long đi về

Dưới Thuỷ Tề công đồng nghị luận

Trên Thượng Thiên mở trận mưa sa

Trần gian ai dễ biết thay

Độ cốt độ thày lại được ăn công

Thánh độ cho khắp thanh đồng

Có lòng thành kính ban công lộc nhiều

Bách quan văn vũ thần liêu

Khâm sai các bộ dập dìu đai cân

Đứng chật sân y quan lễ nhạc

Tửu tam tuần tiến bước thung dung

Tuần sơ tuần á tuần chung

Nội thông ngoại dẫn đôi lòng khoan thai

Lễ thưởng tiến cống đồ tươi

Sắc phong thượng đẳng muôn đời truyền lai

Hạ tuần tháng tám đôi hai

Trải qua xem rạng đua tài chèo bơi

Mở hò reo dưới sông lừng lẫy

Trên xướng ca đàn gẩy xênh trong

Bốn mùa xuân, hạ, thu, đông

Thảnh thơi thánh vực, ruổi rong thiên đàng

Trống vang lừng chiêng vàng điểm đót

Giọt đồng hồ thánh thót ngân nga

Dưới sông lừng lẫy kêu loa

Thượng từ đò Tị hạ là bến Bông

Đôi bên sông đỏ đào rực rỡ

Nhác trông lên đã ngỡ động tiên

Cõi trần đâu dễ mấy hơn

Thơm danh nức tiếng phủ miền Thái Ninh

Trên Thiên Đình khâm thừa đế mệnh

Dưới Việt Nam quốc chính hộ dân

Thần thông biến hoá muôn phần

Bùa thiêng phép diệu xa gần sợ uy

Mấy huyền vi thiên trường địa cửu

Phù hộ cho hoà hảo bách niên

Sinh ra con phượng cháu tiên

Lưu ân giáng phúc thiên niên thọ trường.

Bài viết liên quan
03 4545 5959
×

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN OẢN LỄ MIỄN PHÍ

×

CHỈ ĐƯỜNG

Phone MESSAGE ZALO CHAT Địa chỉ